Zmiany w przepisach o urlopie macierzyńskim w 2016 roku

rak piersi

Mamy, które urodzą dzieci w przyszłym roku muszą się przygotować na zmiany w urlopie macierzyńskim. Co warto wiedzieć o tym świadczeniu? Komu przysługuje urlop macierzyński, jak długo trwa i na jakie świadczenia można liczyć?

 

Kto ma prawo do urlopu macierzyńskiego?

Do tej pory prawo do urlopu macierzyńskiego miały tylko osoby zatrudnione na etacie i te, które opłacają ubezpieczenie chorobowe, także prowadząca działalność gospodarczą. Urlop macierzyński 2016 to możliwość opieki nad nowo narodzonym dzieckiem przy jednoczesnym wsparciu finansowym także dla innych grup. 

Od 1 stycznia 2016 roku ci rodzice, którym do tej pory nie przysługiwał zasiłek rodzicielski, będą mogli przez rok dostawać 1 tys. zł netto – dostaną je zarówno bezrobotni, pracujący na umowę o dzieło, rolnicy, jak i studenci. Bez względu na to, jak wygląda ich sytuacja finansowa – jeśli kwota, która należy się ze względu na zarobki będzie niższa niż tysiąc złotych, państwo „wyłoży” brakującą kwotę.

Minimum tysiąc złotych dostaną także ci rodzice, których dzieci urodzą się jeszcze w tym roku, ale pierwsze urodziny będą obchodziły w 2016 roku. Ważne – ta kwota będzie im przysługiwała nie przez cały rok, ale tylko od stycznia do momentu, gdy dziecko skończy 12 miesięcy.

Długość urlopu macierzyńskiego

Każdej mamie nowonarodzonego dziecka, która jest uprawniona do otrzymania świadczenia, przysługuje 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego (z tego sześć może wykorzystać jeszcze przed porodem).

Z tych 20 tygodni 14 musi wykorzystać matka dziecka, a pozostałe sześć może wykorzystać jego ojciec. Jest jednak warunek – tata musi być zatrudniony na etacie, prowadzić działalność gospodarczą albo pracować na podstawie umowy-zlecenia (w dwóch ostatnich przypadkach musi opłacać dobrowolną składkę chorobową).

Czy tylko podstawowy urlop macierzyński?

Podstawowy urlop macierzyński trwa maksymalnie 20 tygodni, ale można zostać z dzieckiem dłużej. Do końca tego roku dodatkowy urlop macierzyński to sześć tygodni i może być wykorzystany przez którekolwiek z rodziców dziecka. W sumie urlop macierzyński teraz to 26 tygodni. Chyba że… urodzimy więcej niż jedno dziecko.

W przypadku bliźniaków podstawowy urlop macierzyński to 31 tygodni. Trójka dzieci to 33, czwórka 35, a piątka – 37 tygodni. Potem można wykorzystać jeszcze osiem tygodni – dodatkowy urlop macierzyński jest jednak taki sam niezależnie od tego, czy ciąża były bliźniacza, czy urodziło się jeszcze więcej maluchów.

Następnym etapem, jeśli rodzice chcą zostać dłużej z niemowlakiem, jest urlop rodzicielski, który trwa 26 tygodni. Mogą go wziąć tylko osoby opłacające składkę chorobową, po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.

Od 2 stycznia 2016 roku dodatkowy urlop macierzyński będzie połączony z urlopem rodzicielskim, który teraz wyniesie nie 26 a 32 do 34 tygodni, w zależności od tego, czy matka rodzi jedno, czy więcej dzieci.

Urlop macierzyński i urlop rodzicielski – jakie świadczenia dla każdego z nich

Przez pierwsze 26 tygodni rodzic dostanie 100 proc. podstawy wymiaru opłacanych składek. Jeśli matka lub ojciec zdecyduje się na urlop rodzicielski, w tym okresie wynosi 60 proc. wynagrodzenia. Jeśli ta kwota będzie niższa niż tysiąc zł, od 1 stycznia 2016 roku opiekunowi malucha będzie należało się wyrównanie do tej kwoty. Mamy, które od razu zdecydują, że chcą zostać z dzieckiem przez cały rok w domu, mogą po wypełnieniu odpowiednich dokumentów przez 12 miesięcy dostawać po prostu 80 proc. wynagrodzenia. Nie muszą wtedy pamiętać o dopełnieniu formalności pod koniec urlopu macierzyńskiego. Tu urlop macierzyński 2016 nie różni się niczym od tego, co przysługuje rodzicom dzisiaj.

W przypadku urlopu rodzicielskiego też szykują się zmiany. Od stycznia 2016 roku, ze względu na połączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z rodzicielskim, ten drugi przysługuje bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. Można go wykorzystać w pełnym albo niepełnym wymiarze, w jednej lub nawet czterech (wcześniej trzech) częściach. I nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia. Trzeba też pamiętać, że w przypadku korzystania z urlopu w częściach, będą musiały przypadać bezpośrednio jedna po drugiej.

Według nowych przepisów, można też wziąć do 16 tygodni urlopu rodzicielskiego w terminie, który nie przypada bezpośrednio po poprzedniej części urlopu. Ma to jednak wpływ na zmniejszenie przysługującego urlopu wychowawczego.

Praca na urlopie rodzicielskim?

Do tej pory można było pracować nawet na pół etatu w trakcie urlopu rodzicielskiego. Teraz też można, ale od 2016 roku dzięki temu proporcjonalnie wydłuży się dzięki temu wymiar urlopu rodzicielskiego. Maksymalnie do 64 tygodni (w przypadku opieki nad jednym dzieckiem) lub do 68 tygodni (dotyczy mam bliźniaków, trojaczków itd.).

Dla mam z działalnością gospodarczą

Wprowadzona w maju 2015 roku nowelizacja ustawy wzbudziła niepokój mam, które opłacają składki na ubezpieczenie chorobowe krócej niż od roku, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – tu krócej niż od dwóch lat. Niezależnie od wysokości płaconych składek, będą dostawały przynajmniej tysiąc złotych, uspokaja Ministerstwo Pracy.

Ponadto, od nowego roku jeśli matka dziecka jest ubezpieczona z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i będzie korzystać z zasiłku macierzyńskiego przez 20 tygodni, to ojciec dziecka będący pracownikiem będzie mógł skorzystać z urlopu rodzicielskiego na to dziecko. Teraz nie jest to możliwe.

Ważne dla taty

Do tej pory, mimo wydłużenia urlopu rodzicielskiego do roku, ojciec dziecka mógł wykorzystać dwa tygodnie urlopu ojcowskiego tylko przed pierwszymi urodzinami dziecka. Teraz będzie miał na to 2 lata. I może ten urlop podzielić na dwie części.

Urlop macierzyński 2016 – co jeszcze warto wiedzieć?

1. Będzie można zrezygnować z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie, za zgodą pracodawcy.

2. Od przyszłego roku z urlopu rodzicielskiego oraz urlopu wychowawczego będą mogli korzystać oboje rodzice (w każdym czasie – ograniczeniem jest wymiar urlopu, który nie może być przekroczony).

3. W przypadku śmierci matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka lub gdy nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, zostaje poszerzony krąg osób uprawnionych do dzielenia się uprawnieniem do urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz zasiłku macierzyńskiego o najbliższych członków rodziny.

4. Wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze bezpośrednio po urlopie macierzyńskim będzie można składać do 21 dni po porodzie (teraz to 14 dni). Podobny termin będzie obowiązywał dla wniosków o udzielenie urlopu rodzicielskiego i urlopu wychowawczego albo ich części.

Zdjęcie: Prawa do wykorzystania wizerunku podpisane z Shutterstock

Jeżeli podoba Ci się ten artykuł, polub go proszę lub udostępnij go Twoim znajomym. Dziękujemy! :)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *