Zakrzepica – co sprawia, że częściej występuje w ciąży?

Perfection of woman with beautiful legs
Mamy, którym zależy na spokojnym przebiegu ciąży i urodzeniu zdrowego dziecka powinny sprawdzić czy nie posiadają genetycznych skłonności do zakrzepicy, czyli tzw. trombofilii wrodzonej. Za tę przypadłość odpowiada kilka mutacji genetycznych. Do ich wykrycia służą proste i szybkie badania DNA, wykonywane z wymazu ze śluzówki policzka.

Wzrost ryzyka zakrzepicy u kobiet w ciąży to efekt zmian hormonalnych

Zmiany hormonalne, które występują w organizmie kobiety w czasie ciąży, głównie chodzi o takie hormony jak progesteron i estrogen, mają niekorzystny wpływ na układ żylny. Ciąża to również okres zwiększonej krzepliwości krwi, związanej m.in. z podniesieniem się poziomu fibrynogenu. Z kolei macica, z początku mała, zaczyna stopniowo się rozciągać, aby zrobić miejsce dziecku. Uciska ona na żyły biodrowe, utrudniając tym samym krążenie krwi. Wszystko to sprawia, że prawdopodobieństwo rozwoju zakrzepicy u ciężarnej jest aż 6 – 8 razy większe w stosunku do kobiety, która nie oczekuje potomstwa. Na tym jednak nie kobiet. Ryzyko zakrzepicy u kobiet w ciąży wrasta jeśli występuje u nich jakiś czynnik dodatkowy, nie licząc oczywiście samej ciąży. Jednym z najpoważniejszych czynników jest wspomniana trombofilia wrodzona.

Trombofilia wrodzona mutacja genu MTHFR

Jedną z głównych przyczyn wrodzonej trombofilii jest mutacja genu czynnika V krzepnięcia (mutacja V Leiden). Do stanu nadkrzepliwości prowadzi również mutacja genu protrombiny i mutacja MTHFR. Wszystkie mogą być przyczyną nawykowych poronień i innych patologii ciąży, np. odklejenia się łożyska, zahamowania wzrostu czy obumarcia płodu. Mutacja genu MTHFR zwiększa ponadto prawdopodobieństwo urodzenia dziecka z zespołem Downa, jak i wadami cewy nerwowej.

Długotrwałe unieruchomienie, uszkodzenie naczyń krwionośnych – inne czynniki rozwoju zakrzepicy

Zakrzepica może pojawić się zarówno po długotrwałym unieruchomieniu jak i po intensywnym uprawianiu sportu. Sprzyjać jej będą złamania kończyn dolnych, duże urazy i rozległe operacje. Zakrzepica bywa zmorą osób otyłych, nałogowych palaczy oraz ludzi w podeszłym wieku. Muszą na nią uważać również turyści, zwłaszcza podróżujący samolotami na duże odległości, gdzie oprócz kilkugodzinnego unieruchomienia dochodzi jeszcze różnica ciśnień. Nie ma reguły, zakrzepica może dotknąć każdego, gdy tylko zaistnieją sprzyjające warunki.

Zakrzepica – mechanizm powstawania zakrzepu w żyle

Z zakrzepicą mamy do czynienia, gdy w światłach naczyń krwionośnych zaczynają pojawiać się skrzepliny. Są to zlepione ze sobą krwinki, które powstały na skutek zalegania krwi w żyłach lub tętnicach. Uformowany w ten sposób skrzep może całkowicie zamknąć naczynie, bądź tylko je zwęzić. Zdarza się, że przylegający do ściany naczynia skrzep oderwie się od niej i wraz z płynącą krwią przeniesie do serca, a stamtąd do krążenia płucnego, albo do mózgu. W pierwszym przypadku wywoła zatorowość płucną, której zapowiedzią może być duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie czy wysoka gorączka. W drugim może doprowadzić do równie niebezpiecznego udaru. Są to stany bezpośredniego zagrożenia życia, wymagające leczenia szpitalnego.

Zakrzepicą może zostać objęta w zasadzie dowolna żyła w ciele. Niemniej jednak najczęściej atakuje ona naczynia krwionośne nóg, a właściwie w większości przypadków jedną z nich. W zatkanej skrzepem żyle dochodzi do rozwoju stanu zapalnego, co wywołuje ból, zaczerwienienie i obrzęk kończyny. Problem ze zdiagnozowaniem zakrzepicy polega jednak na tym, że u 50% pacjentów nie daje ona żadnych objawów. Ponadto, u kobiet w ciąży mogą one zostać potraktowane jako zwyczajne ciążowe dolegliwości. Obecność skrzepu można stwierdzić przy pomocy badań obrazowych, np. USG Dopplera czy tomografii komputerowej. Zaleca się również badanie biochemiczne D – dimerów, gdyż u części pacjentów z zakrzepicą poziom tej substancji we krwi jest podwyższony.

Trombofilia wrodzona w ciąży – jak ją leczyć, aby terapia była bezpieczna dla dziecka?

Diagnostyka, rozpoczęta odpowiednio wcześnie, pozwala na zastosowanie profilaktyki, która pomoże zabezpieczyć kobietę przed następstwami trombofilii wrodzonej. Pacjentki z rozpoznaną genetyczną skłonnością do zakrzepicy mogą donosić ciążę i urodzić zdrowe dziecko, pod warunkiem, że w porę znajdą się pod specjalistyczną opieką. W profilaktyce zakrzepicy stosuje się przede wszystkim leki, które rozrzedzają krew. W przypadku kobiet w ciąży, najlepiej aby nie przechodziły one przez łożysko, wtedy nie mają bowiem bezpośredniego wpływu na dziecko, przez co leczenie jest w pełni bezpieczna. Warunek ten spełnia heparyna drobnocząsteczkowa i to właśnie ją podaje się ciężarnym ze zdiagnozowaną zakrzepicą. Ważnym elementem profilaktyki przeciwzakrzepowej jest też stosowanie specjalnych pończoch/ rajstop uciskowych, które poprzez delikatny ucisk usprawniają krążenie i zapobiegają zastojom krwi w żyłach. W związku z tym, że operacje chirurgiczne znajdują się na liście czynników ryzyka, zaleca się, aby mamy ze zwiększoną podatnością do zakrzepów w miarę możliwości rodziły naturalnie.

Badaniaprenatalne.pl

Zdjęcie: © valuavitaly/Depositphotos.com

Jeżeli podoba Ci się ten artykuł, polub go proszę lub udostępnij go Twoim znajomym. Dziękujemy! :)

Jedno przemyślenie nt. „Zakrzepica – co sprawia, że częściej występuje w ciąży?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *