Tarczyca w ciąży i przed ciążą – dlaczego jest taka ważna

ciaza (4)
Ciąża jest szczególnym stanem dla kobiety – w jej macicy wzrasta nowe życie, za które jest  odpowiedzialna. Stąd też przyszła matka musi zadbać, aby dziecko po urodzeniu było zdrowe. Z tego powodu kobiety, które mają problemy zdrowotne spowodowane zaburzeniami tarczycy powinny szczególną uwagę zwrócić na wszelkie aspekty jej funkcjonowania.

Choroby związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem tarczycy zmuszają kobiety do zastanawiania się, czy stanowią one zagrożenie dla nich samych i dziecka w okresie ciąży. Następne pytanie nasuwa się samo – jaki mają wpływ na sam jej przebieg? Ważne jest, aby panie, które chorują na zaburzenia czynności tarczycy i planują zajść w ciążę lub już spodziewają się dziecka powinny  być pod stałą kontrolą lekarską.

Tarczyca

Tarczyca z łaciny Glandula Thyroidea jest narządem zlokalizowanym w okolicy szyi człowieka. Organ ten składa się z dwóch płatów połączonych cieśnią. Jest gruczołem, który odpowiada za  produkcję niezbędnych do życia każdego ludzkiego organizmu hormonów – tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3) i kalcytoniny, wpływa on także na ludzki metabolizm oraz gospodarkę wapniowo-fosforanową. Pracą tarczycy steruje przysadka mózgowa za pomocą hormonu TSH.

Zaburzenia działania tarczycy

Hormony odgrywają bardzo ważną rolę w ciele ciężarnej kobiety, szczególnie w pierwszym trymestrze. W tym czasie płód nie produkuje jeszcze własnych hormonów. Od ich właściwego stężenia we krwi matki zależy między innymi prawidłowy rozwój mózgu i układu kostnego płodu. Zaburzenia działania tego gruczołu to niedoczynność lub nadczynność. Niedoczynność tarczycy jest stanem wydzielania hormonów w niedostatecznej ilości lub ich niedoboru w organizmie. Objawy najczęściej towarzyszące temu schorzeniu to nadmierny przyrost masy ciała w stosunku do wieku ciąży, uczucie zimna, suchość skóry, zaparcia oraz senność i uczucie osłabienia. Innymi oznakami niedoczynności mogą być także zaburzenia pamięci, chrypka, zażółcenie powłok ciała, nadmierne rogowacenie naskórka, obrzęk twarzy i dłoni, łamliwość paznokci, zwolniona czynność serca, osłabienie mięśni, skurcze łydek oraz anemia. Najczęstszymi przyczynami powstania niedoczynności jest choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy), stan po operacji tarczycy lub po leczeniu radioaktywnym jodem. Niedoczynność jest stwierdzana u około 0,5 % ciężarnych. Nadczynność nazywana jest także hipertyreozą. Objawia się wzmożoną nerwowością, nadpobudliwością, szybkim chudnięciem, większym poceniem się, bezsennością, przyspieszoną pracą serca, wypadaniem włosów, wytrzeszczem oczu i zaburzeniami widzenia, a także powiększeniem tarczycy – tak zwanym wolem.

Choroby tarczycy a ciąża

Gdy pojawia się u kobiety w ciąży osłabienie, senność, biegunka przeprowadza się badania czynności tarczycy, aby uniknąć ryzyka urodzenia chorego dziecka. Nieleczona niedoczynność tarczycy u ciężarnej daje bardzo małe szanse na urodzenie zdrowego dziecka – może prowadzić do niedorozwoju umysłowego i fizycznego. Skutkiem tej dysfunkcji może być również większe ryzyko poronienia, odklejenia się łożyska, niedokrwistości, nadciśnienia ciążowego oraz krwawienia poporodowego. Wzrasta także niebezpieczeństwo wystąpienia u płodu zaburzeń oddechowych lub jego obumarcia, , a u noworodka niższej masy urodzeniowej lub zgonu. Ponadto u dzieci matek, które chorowały na niedoczynność tarczycy w ciąży, często stwierdza się zaburzenia neuropsychologiczne, obniżony iloraz inteligencji i trudności z nauką. Jak zatem widać niedoczynność tarczycy niesie za sobą wiele zagrożeń zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Podobnie jest w przypadku nadczynności tego gruczołu. U ciężarnej nieleczona doprowadzić może do stanu przedrzucawkowego oraz nadciśnienia tętniczego. U płodu pojawić się mogą powikłania, takie jak wewnątrzmaciczne zatrzymanie wzrastania, zaś u noworodków mała masa urodzeniowa oraz zaburzenia czynności tarczycy – zarówno niedoczynność jak i nadczynność. Aktualnie w Polsce w czwartym, piątym dniu po urodzeniu u każdego noworodka wykonuje się badanie oznaczenia hormonu TSH. Wczesne wykrycie i leczenie tego schorzenia u ciężarnych w większości wypadków gwarantuje prawidłowy rozwój płodu.

Leczenie i badania

Kobieta planująca zajście w ciążę, która choruje, chorowała na zaburzenia tarczycy lub pochodzi z rodziny obciążonej ryzykiem zachorowania (osoby w rodzinie chorują albo chorowały na zaburzenia tarczycy), powinna skonsultować się z endokrynologiem i wykonać niezbędne badania poziomu hormonów tarczycy w organizmie. Lekarz ginekolog powinien skierować ciężarną na badania, gdy zaobserwuje u niej na przykład powiększone wole lub, gdy z wywiadu wynika, iż kobieta leczyła się albo leczy na schorzenia związane z funkcjonowaniem tego gruczołu, pochodzi z rodziny obciążonej ryzykiem, choruje na cukrzycę typu I lub inne schorzenia autoimmunologiczne, była diagnozowana z powodu niepłodności bądź przebyła wcześniej przedwczesny poród, czy też poroniła. Po zdiagnozowaniu nadczynności lub niedoczynności tarczycy ciężarna powinna być pod stałą kontrolą lekarza ginekologa i endokrynologa. W przypadku jednego, jak i drugiego upośledzenia funkcjonowania tarczycy, leczenie polega na wyrównaniu poziomu odpowiednich hormonów w organizmie.

Obawy kobiet mających problemy zdrowotne spowodowane zaburzeniami funkcjonowania tarczycy lub narażone na ryzyko ich wystąpienia, zarówno planujących ciążę, jak i tych, które są już brzemienne, nie są bezpodstawne. Jeżeli zatem u ciężarnej występuje część jakikolwiek ze wskazanych objawów, należy niezwłocznie skontaktować się ze swoim lekarzem.

Zdjęcie: Prawa do publikacji wizerunku podpisane z Shutterstock Inc.

Inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

Jeżeli podoba Ci się ten artykuł, polub go proszę lub udostępnij go Twoim znajomym. Dziękujemy! :)

2 przemyślenia nt. „Tarczyca w ciąży i przed ciążą – dlaczego jest taka ważna

  1. Badanie hormonów tarczycy to powinien być standard u kobiet, które starają się o dziecko. Sporo kłopotów z zajściem w ciążę to właśnie nie rozpoznane schorzenia tarczycy. A lekarze też nie zawsze o tym pamiętają.

  2. Ja mam chorą tarczycę, a urodziłam dwójkę zdrowych dzieci. Od początku byłam pod kontrolą endokrynologa, brałam leki. Najważniejsze to nie uciekać od problemu. Wujek google to też nie najlepsze rozwiązanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *