Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej – co może wystąpić podczas jej stosowania?

Antykoncepcja hormonalna dwuskładnikowa (tabletki, plastry, krążki) może wiązać się z wystąpieniem różnych skutków ubocznych. Najbardziej niebezpiecznym jest zakrzepica, dlatego stosowanie tego typu środków jest przeciwwskazane u wielu kobiet (m.in. z trombofilią wrodzoną czy palących papierosy). Jakie skutki uboczne wymieniają ulotki preparatów antykoncepcyjnych? Sprawdź!

Zakrzepica

Według danych WHO: stosowanie antykoncepcji hormonalnej aż 3-6 razy podwyższa ryzyko wystąpienia zakrzepicy w porównaniu z niestosującymi jej kobietami [1]. Gdy działają dodatkowo inne czynniki, to ryzyko rośnie jeszcze bardziej. Jak? Przy paleniu papierosów 8 razy, przy długiej podróży w jednej pozycji 14-20 raza, a przy otyłości – 10-24 razy [2].

Ważnym czynnikiem jest też trombofilia wrodzona, czyli genetyczna skłonność do nadkrzepliwości krwi. Przy jej obecności i stosowaniu dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej ryzyko zakrzepicy rośnie nawet 15-30 razy [3].

Nic więc dziwnego, że w ulotkach tego typu środków znajdują się ostrzeżenia dotyczące zakrzepicy. O bezwzględnych przeciwwskazaniach do ich stosowania mówią też Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej [4]. Możemy w nich przeczytać:

„Użycie tabletek, plastrów oraz aplikatorów dopochwowych jest przeciwwskazane w ciąży, u kobiet z rakiem piersi, u kobiet z otosklerozą (preparaty zawierające estrogeny), przebytą lub czynną zakrzepicą, cukrzycą ze zmianami naczyniowymi, nieustabilizowanym lub leczonym, ale wysokim nadciśnieniem, powyżej 35 roku życia, u kobiet palących powyżej 15 papierosów/dobę, u kobiet z trombofilią i długotrwale unieruchomionych oraz w innych, rzadkich sytuacjach klinicznych”.

Spadek nastroju, obniżenie libido

Ulotki dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej zawierają również informacje o możliwych problemach z nastrojem (wahania nastroju, przygnębienie, brak siły). Obecne w tabletkach, plastrach czy krążkach hormony mają bowiem wpływ także na działanie układu nerwowego i na poziom innych hormonów. A to wszystko może wiązać się z wystąpieniem nieprzyjemnych skutków ubocznych.

Źle dobrane hormony mogą mieć wpływ także na obniżenie libido (lub całkowite zahamowanie popędu seksualnego) czy suchość pochwy.

Wzrost wagi

Panuje przekonanie, że stosowanie antykoncepcji hormonalnej powoduje wzrost wagi i tkanki tłuszczowej. Wzrost masy ciała często wymieniany jest w ulotkach jako również skutek uboczny. Samo korzystanie z tego typu zabezpieczenia nie powoduje jednak wzrostu masy ciała. Może jednak wiązać się ze zwiększonym uczuciem głodu, co może skutkować nadmiernym spożyciem kalorii i zatrzymywaniem wody w organizmie.

Jak dobrać bezpieczną antykoncepcję?

Jeśli masz trombofilię wrodzoną, czynną lub przebytą zakrzepicę i/lub gdy występują inne czynniki będące przeciwwskazaniami do stosowania dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej – zrezygnuj z niej, by zadbać o swoje zdrowie i bezpieczeństwo. Na podstawie wywiadu i wyników badań lekarz może zaproponować np. pigułkę jednoskładnikową. Warto ponadto pamiętać, że chociaż na większość tych czynników mamy wpływ (np. palenie czy otyłość), takie jak trombofilia wrodzona obecne są przez całe życie.

Przy występowaniu takich skutków ubocznych jak spadek nastroju lekarz może przepisać inne preparaty (o innym stężeniu poszczególnych hormonów, bardziej optymalnym dla organizmu) czy zalecić zupełnie inny rodzaj zabezpieczenia. Im lepiej dobrana jest antykoncepcja, tym mniej skutków ubocznych powoduje.

Źródła:

[1] M. Frołow, Antykoncepcja hormonalna a zakrzepica żylna, zakrzepica.mp.pl.

[2] Cameron C. i wsp., Hormonal contraception and thrombotic risk, „A multidisciplinary approach. Pediatrics” 2011, 02, 127.

[3] E. Wojtasińska, Wrodzona trombofilia jako czynnik ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, Poznań 2014.

[4] Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej, „Ginekologia Polska” 2014, 85.

autor: www.badaniaprenatalne.pl

Zdjęcie: ©Marc Dietrich/123rf.com

Jeżeli podoba Ci się ten artykuł, polub go proszę lub udostępnij go Twoim znajomym. Dziękujemy! :)